«Πρόσεχε, λοιπόν, τον εαυτό σου». Δηλαδή, ούτε τα δικά σου, ούτε τα γύρω από εσένα, αλλά πρόσεξε μόνο τον εαυτό σου. Γιατί άλλο πράγμα είμαστε εμείς οι ίδιοι, άλλο τα δικά μας και άλλο τα γύρω από μας. Εμείς είμαστε η ψυχή και ο νους, γιατί πλαστήκαμε σύμφωνα με την εικόνα του Δημιουργού μας. Δικό μας είναι το σώμα και οι αισθήσεις του. Γύρω από μας υπάρχουν χρήματα, τέχνες και όλες οι υπόλοιπες ασχολίες της ζωής.
Τι λέει λοιπόν ο λόγος της Γραφής; Μη δίνεις σημασία στη σάρκα, ούτε να επιδιώκεις με κάθε τρόπο ό,τι είναι καλό για αυτήν, δηλαδή υγεία, ομορφιά, ηδονικές απολαύσεις και μακροζωία, ούτε να θαυμάζεις χρήματα, δόξα και εξουσία. Αλλά πρόσεχε τον εαυτό σου, δηλαδή την ψυχή σου. Αυτήν στόλιζε και αυτήν φρόντιζε, ώστε με την προσοχή να καταφέρνεις να την απαλλάσσεις από όλο τον ρύπο που κάθεται πάνω της από την πονηρία, να καθαρίζεται κάθε ντροπή της κακίας και να την κοσμείς και να τη λάμπρυνεις με όλο το κάλλος της αρετής.
Εξέτασε τον εαυτό σου· ποιος είσαι; Γνώρισε τη φύση σου, ότι το σώμα σου είναι θνητό, η ψυχή σου όμως αθάνατη, και ότι η ζωή μας είναι διπλή. Η μία ανήκει στη σάρκα και περνάει γρήγορα, η άλλη ταιριάζει με την ψυχή και δεν έχει όρια.
Πρόσεχε, λοιπόν, τον εαυτό σου και μην προσκολληθείς στα θνητά σαν να είναι αιώνια, μήτε να περιφρονήσεις τα αιώνια σαν να είναι περαστικά. Να περιφρονείς τη σάρκα, γιατί περνάει. Να φροντίζεις την ψυχή, γιατί είναι πράγμα αθάνατο.
Με κάθε προσοχή να επιβλέπεις τον εαυτό σου, για να ξέρεις να δίνεις σε καθέναν το ωφέλιμο: στη σάρκα την τροφή και τα ρούχα, στην ψυχή τις διδασκαλίες της πίστης, δηλαδή σωστή αγωγή, άσκηση της αρετής, διόρθωση των παθών. Μήτε να παχαίνεις υπερβολικά το σώμα, μήτε να ανησυχείς για τις σωματικές ανάγκες.
Αφού λοιπόν «η σάρκα επιθυμεί εναντίον του πνεύματος, και το πνεύμα εναντίον της σάρκας, και αυτά αντιτίθενται μεταξύ τους», πρόσεχε μήπως με το να παχύνεις υπερβολικά τη σάρκα δώσεις πολλή εξουσία στο κατώτερο. Γιατί όπως στα πιάτα της ζυγαριάς, αν βαρύνεις το ένα πιάτο, σίγουρα θα κάνεις ελαφρότερο το απέναντί του, έτσι και στο σώμα και την ψυχή, το πλεόνασμα του ενός κατ’ ανάγκη φέρνει τη μείωση του άλλου. Γιατί όταν το σώμα περιποιείται και βαρύνει από την παχυσαρκία, κατ’ ανάγκην ο νους γίνεται αδρανής και άτονος στις ενέργειές του. Όταν όμως η ψυχή είναι υγιής και υψώνεται στο ύψος που της ταιριάζει με τη μελέτη των καλών, είναι φυσικό να μαραίνεται η σωματική έξη.
PG 31, 199